Κυριακή, 9 Δεκεμβρίου 2012

Αν σ'Αρνηθώ Αγάπη Μου!

Αρχές δεκαετίας εξήντα! Η ελληνική κοινωνία αρχίζει σιγά-σιγά να βγαίνει απ'τη μεταπολεμική-μετεμφυλιακή εποχή, φιλελευθεροποιείται. Η κινηματογραφική παραγωγή ανθεί, η μουσική της επένδυση δυτικοτροπεί. Ένα απ'αυτά τα κομμάτια το "Αν σ'αρνηθώ αγάπη μου", ένα δείγμα ελληνικής κινηματογραφικής soft jazz που έμελλε να γίνει διαχρονικό σουξέ. Ποιος δεν το έχει σιγοτραγουδήσει; Ποιος, ακόμη και σήμερα περισσότερο από πενήντα χρόνια μετά, δεν το γνωρίζει; Ψάχνοντας στο γιουτιουμπ βρήκα πάνω από τριάντα διαφορετικές εκτελέσεις. Οι περισσότερες πιστές στην αρχική, κάποιες λιγότερες με νέα ή διαφορετικά στοιχεία.

Η δυτικότροπη μουσική του Μίμη Πλέσσα ήρθε να ντύσει τους νεοελληνικότροπους στίχοι της Δανάης:

Αν σ΄ αρνηθώ αγάπη μου,
κακό μεγάλο να `βρω,
να μη με θέλει ο ουρανός,
ήλιο να βλέπω μαύρο.

Αν σ΄ αρνηθώ αγάπη μου,
να μ΄ αρνηθούν οι φίλοι,
χάδι ποτέ μου να μη δω,
να μη φιλήσω χείλη.

Αν σ΄ αρνηθώ φιλώ σταυρό
κι όρκο βαρύ σου κάνω,
αν σ΄ αρνηθώ αγάπη μου,
να πέσω να πεθάνω.


Η θεματολογία γνωστή, η αγάπη, η ερωτική αγάπη, ως συνήθως εκφρασμένη απ'την αρνητική της πλευρά, αυτήν την άρνησης, της απώλειας ή του φόβου της απώλειας. Έχουμε έτσι ένα πάντρεμα μιας μουσικής της Εσπερίας με λόγια "ανατολικά". Είναι εμφανής η θρησκευτικότητα σ'αυτούς τους στίχοι, και μάλιστα με την ορθόδοξη, ανατολική έκφανσή τους. Και παραπέρα, ψήγματα μεταψυχολογικών αναφορών.

Τρεις στροφές, τρεις αρνήσεις. Ποιος δε σκέφτεται αυτομάτως τον εύλογο παραλληλισμό; "Πριν λαλήσει ο πετεινός, τρεις φορές θα μ'αρνηθείς". Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι η μεγαλύτερη εορτή της ορθοδοξίας είναι τα πάθη, ο θάνατος, συνέπεια της άρνησης του θεανθρώπου. Θα μου πείτε, μα πως παραλληλίζεις τον έρωτα ενός άνδρα για μια γυναίκα (ή το αντίστροφο, ή το επί τα αυτά) με την αγάπη για το Θεό; Την άρνηση ενός έρωτα με την άρνηση της αγάπης του/για το Θεό; Η αλήθεια είναι ότι, ειδικά στην ορθοδοξία, αυτή η αγάπη είναι έντονα ερωτική, οριακά σεξουαλική θα έλεγα, όσο κι αν κάποιοι το... αρνούνται. Τι γίνεται λοιπόν αν σ'αρνηθώ; Θα εκπέσω. Στα μάτια της Πλάσης, των άλλων, τα δικά μου. Οι οποίοι θα με αρνηθούν με τη σειρά τους. Ορίστε η τιμωρία μου! Που μάλιστα θα επιζητήσω εγώ ο ίδιος.

Αλλά γιατί τόσος φόβος να μη σε αρνηθώ; Λένε, η άρνηση είναι η απαρχή της συνειδητοποίησης. Κι εδώ αρχίζουμε να συναντάμε τα πρώτα μεταψυχολογικά στοιχεία. Τρεις στροφές, τρεις αρνήσεις, σε τρία διαφορετικά επίπεδα του ψυχικού οργάνου. Στο Αυτό, το Υπερεγώ, το Εγώ, και μάλιστα σε μια πιο γιουνγκιανή τους απόδοση...

Αλλά αρκετά! Ο σκοπός του κειμένου δεν είναι μια γενικευμένη θρησκειολογική ή/και ψυχαναλυτική ανάλυση. Οι βάσεις τέθηκαν, όποιος θέλει συνεχίζει... Απλά αυτήν την Κυριακή, που είχα τόσα πολλά πράγματα να κάνω, αποφάσισα να τα αρνηθώ όλα και να ασχοληθώ με κάτι άλλο, κάτι τρίτο! Κι αναμένω να δω αν θ'αναζητήσω την τιμωρία μου; Αν θα μου επιβληθεί; Ή αν απλά βρήκα την Αγάπη μου!

ΥΓ: Τρεις αρνήσεις, τρεις εκδοχές ακολουθούν του Πέτρου και τέλος μια του Τζήζους... (ξέρω αφήνω πολλές απ'έξω, όπως την πρώτη του Χατζή, της Βάνου, των Apurimac, του Μπονάτσου, της Γιοβάννας με τη συμφωνική ορχήστρα της Μόσχας, της Αλέξια, της Αρβανιτάκη, του ΤΕΙ Πατρών, του Καρελά, του Kaz Kasozi, κι άλλες τίνες, αλλά αυτά έχει η άρνηση)

Η παλαιορθόδοξη


Η νεορθόδοξη


Η ψυχαναλυτική


Η καλτ


Κι αυτή του Τζήζους

1 σχόλιο:

Σοφία είπε...

Αν παίξεις τον ορίτζιναλ δίσκο ανάποδα έχει το εξής υποσυνείδητο μήνυμα:

Αν μ'αρνηθείς κωλόπαιδο
μπροστά σου θε να μ'εβρεις
θα σου την κόψω τη μαγκιά
που να κρυφτείς δεν θα'βρεις

Αν μου την κάνεις γάιδαρε
μονάχος να σαπίσεις
να μη σε θέλει ούτ'αδερφή
στη μαλακία να πήξεις

Αν μ'αλλη πας κοπρόσκυλο
κατάρα εγώ σου δίνω
να μη σου ξανασηκωθεί
και να'ρθεις να σε φτύνω

Δεν νομίζω να χρειάζεται ανάλυση ;)